Zaburzenia psychiczne – reguła czy odstępstwo?


Prawdopodobnie najbardziej powszechny stereotyp dotyczący zaburzeń psychicznych brzmi „Choroby psychiczne są rzadkością”. Czy jest on prawdziwy?

Jak powszechne są zaburzenia psychiczne i co powinniśmy o nich wiedzieć?

Wg. Instytutu Psychiatrii i Neurologii jedną na cztery osoby w Polsce  dotknęło w ciągu życia zaburzenie psychiczne. Oczywiście w ciągu życia znaczy to, że mogły one wystąpić tylko w jakimś momencie życia. Przykładowo depresja jest zaburzeniem epizodycznym, co oznacza, że w ciągu życia możemy się z nią zmagać tylko raz, np. przez okres trzech tygodni (najkrótszy epizod depresyjny trwa 2 tygodnie). Możemy mieć również więcej takich epizodów, mówimy wtedy o zaburzeniu depresyjnym nawracającym.

Warto zwrócić też uwagę, że obecnie nie używa się określenia „choroba” a „zaburzenie”. Jest to coś to zaburza funkcjonowanie człowieka, jednak najczęściej jest on w stanie funkcjonować w codziennym życiu, tak jak funkcjonujemy z alergią lub nadciśnieniem.

 

Za najczęściej występujące w społeczeństwie zaburzenie psychiczne uważa się depresję. Objawami depresji są m.in. nastrój depresyjny przez większość czasu, znaczne osłabienie zainteresowania codziennymi czynnościami, znaczna utrata lub przyrost wagi (nie spowodowane dietą) oraz myśli związane ze śmiercią. Depresja znacznie częściej dotyczy nastolatków. Obecnie średnia wieku początku stanów depresyjnych wynosi piętnaście lat. Jeden na sześciu nastolatków cierpi obecnie z powodu napadów depresji jeszcze przed ukończeniem szkoły średniej. Poczucie straty i bólu jest nieodłącznym elementem dorastania i  starzenia się. Każdy z nas ma okres, w którym wpada w gorszy nastrój. W tych momentach kontakty społeczne są bardzo ważne, bliscy pomagają nam pozbyć się negatywnych myśli i po krótszym lub dłuższym czasie powrócić do poprzedniego stylu życia i patrzeć z nadzieję na przyszłość. Ogromne znaczenie ma też aktywność fizyczna – również pomaga wyjść z depresyjnego nastroju.

 

Inną chorobą, o której wiele się mówi i którą wzbudza liczne kontrowersje jest schizofrenia. Jest to choroba charakteryzująca się różnego typu objawami i nie zawsze u jednej osoby muszą wystąpić wszystkie. Ogólnie rzecz biorąc, podczas schizofrenii występuje znaczne zniekształcenie odbioru rzeczywistości np. halucynacje czy urojenia. Osoba może widzieć lub słyszeć postacie, głosy których nie ma, lub przyjmować przekonania które nie są prawdziwe np. że jest prześladowana, czy że jest sławna. Wbrew powszechnym opiniom, z badań wynika, że osoby ze schizofrenią będące w trakcie leczenia nie są bardziej niebezpieczne niż reszta populacji. Cierpiący na to zaburzenie częściej bywają nieśmiali, wycofani i zaabsorbowani własnymi problemami. Kontrowersyjna jest również kwestia wyleczalności schizofrenii. Może zdarzyć się, że po jednym epizodzie występuje remisja i nawroty nie są diagnozowane, lub występują po wielu latach. Godny zauważenia jest fakt, że wiele osób cierpiących niegdyś na schizofrenię uprawia sport, czyta gazety i książki, ogląda telewizję, zdobywa stopnie naukowe, a do przyjaciół czy członków rodziny odnosi się tak samo jak inni. Przy zauważeniu symptomów u siebie lub bliskich należy udać się do psychologa lub psychiatry. Leki i psychoterapia wspomagają funkcjonowanie w codziennym życiu i zapobiegają nawrotom.

 

W dzisiejszych czasach, tępo życia i stres nie pozostaje bez znaczenia dla naszego dobrostanu psychicznego. Z tego względu powinniśmy pozostawać uważni, obserwować siebie i bliskich. Szybka reakcja bliskich może zaowocować skutecznym leczeniem i pozwoli uniknąć nieprzyjemności. Nawet nie zauważając u siebie lub naszych bliskich objawów, powinniśmy prowadzić zdrowy tryb życia, dbać o siebie, poświęcać czas sobie nawzajem i czynnościom, które sprawiają nam przyjemność.

 

Więcej informacji:

Depresja:

https://www.youtube.com/watch?v=d6_8eLGW9hg

Schizofrenia:

https://www.youtube.com/watch?v=f6CILJA110Y

Symulacja epizodu psychotycznego u pacjenta ze schizofrenią (istnieje możliwość włączenia napisów polskich w ustawieniach): https://www.youtube.com/watch?v=LWYwckFrksg

 

Źródła:

  1. OCHRONA ZDROWIA PSYCHICZNEGO W POLSCE: wyzwania, plany, bariery, dobre praktyki Raport Rzecznika Praw Obywatelskich.
  2. Psychopatologia Seligman M., Walker E., Rosenhan D.,Wydawnictwo Zysk i S-ka, 2003
Materiał opracowała: mgr Małgorzata Bagrij

Pracownia Edukacji Specjalnej i Optymalizacji Rozwoju Dzieci i Młodzieży Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Lubaniu

Do pobrania: