PLANOWANIE DROGI EDUKACYJNEJ I ZAWODOWEJ UCZNIÓW: CZYNNIKI WYBORU ZAWODU.


Miesiąc kwiecień jest miesiącem pisania testów gimnazjalnych w kl. III, których wyniki wraz z innymi czynnikami są przepustką do wymarzonej szkoły ponadgimnazjalnej. Ostateczna decyzja wyboru szkoły ponadgimnazjalnej następuje w maju. Poprzedzona jest wieloletnią refleksją nad wyborem ścieżki zawodowej kształtowanej m.inn przez rodziców nauczycieli, osoby znaczące i ważne dla uczniów, osoby, które odniosły sukces.

Biorąc pod uwagę współczesny rynek pracy, różnorodność zawodów, możliwość wykonywania pracy za granicą, oczywistym jest, że aby podjąć właściwą decyzję, jaki zawód chcemy wykonywać w przyszłości, powinniśmy mieć świadomość, jakie czynniki warunkują prawidłowe, najbardziej adekwatne do naszych możliwości i zainteresowań planowanie kariery zawodowej.

Otóż czynniki wyboru zawodu możemy podzielić na trzy grupy:

I. POZNAWANIE SIEBIE:

• zainteresowania,
• zdolności,
• możliwości intelektualne,
• osiągnięcia szkolne,
• mocne i słabe strony
• charakter,
• cechy osobowości,
• odporność na stres,
• temperament,
• samoocena,
• wrażliwość emocjonalna,
• stan zdrowia,
• rodzinne tradycje zawodowe,
• uwarunkowania kulturowe.

II. POZNAWANIE ŚWIATA ZAWODÓW:
• jakie są zawody,
• jakie czynności się w nich wykonuje,
• jakie są narzędzia i efekty pracy,
• jakie są wymagania psychofizyczne w danym zawodzie,
• w jakich warunkach się pracuje,
• jakie są szanse zatrudnienia,
• możliwość awansu,
• przyszłość danego zawodu.

III. POZNANIE ŚCIEŻEK KSZTAŁCENIA:
• jakie szkoły kształcą do wybranego zawodu.
• wymagania rekrutacyjno-egzaminacyjne.

Prawidłowy przebieg wyboru szkoły ponadgimnazjalnej powinien być poprzedzony analizą wszystkich wymienionych czynników. W tym kontekście szczególnie istotna jest pomoc uczniom w odpowiedzi na pytanie: „Co chcę zawodowo robić?, gdzie pracować i w jakim charakterze?”. Koncentracja rodziców i nauczycieli na pomocy uczniom w podejmowaniu decyzji zawodowych jest ważna z tego powodu, aby uczeń poznał swoje realne, a nie tylko wyobrażeniowe i przypisywane sobie zdolności. Warto wziąć pod uwagę trwałość pasji ucznia. Uczeń powinien odpowiedzieć sobie na pytania:czy woli pracę indywidualną, czy zespołową, czy woli kierować innymi, czy też być kierowanym przez innych, w jaki sposób rozwiązuje trudne sytuacje, czy lubi pracować pod presją czasu, czy lubi pracę wymagająca kontaktu z ludźmi. Odpowiedź na te i podobne pytania ułatwi adekwatną, realistyczną ocenę predyspozycji zawodowych, określenie przyszłej kariery zawodowej.
Jeśli uczeń korzystając z pomocy rodziców i nauczycieli w dalszym ciągu ma trudności z określeniem swojej drogi zawodowej powinien skorzystać z pomocy doradcy zawodowego w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej.

Życzę wielu twórczych refleksji w poznawaniu siebie.

psycholog, doradca zawodowy
mgr Małgorzata Bagrij

 

Wersja do druku: ppp_czynniki_wyboru_zawodu.pdf